menu Home chevron_right
Nieuws uit de gemeente

ESD krijgt gelijk bij de rechter: boete van 750.000 euro van tafel

Leonie Kort | 31 mei 2021
De rechtbank in Groningen heeft een streep gezet door de mogelijke boete van 750.000 euro voor chemiebedrijf ESD-SIC in Farmsum. Het bedrijf houdt zich volgens de rechter aan de regels. Daardoor kan het bedrijf, waar circa honderd mensen werken, blijven draaien.

De provincie Groningen en ESD waren tot op het bot verdeeld over de kwestie.

Hoort bij de productie

In 2018 bleek dat ESD mogelijk kankerverwekkende vezels uitstoot. De provincie wilde dat ESD daar een nieuwe vergunning voor zou aanvragen. Maar volgens het bedrijf hoort het onlosmakelijk bij het productieproces en valt het dus onder de vergunning dat het kreeg bij de oprichting in 1973.

De rechter gaat mee in de redenering van ESD. Ook is er volgens de rechter geen wettelijk voorschrift waaruit zou blijken dat er door de ontdekking een wijziging van de vergunning nodig is. De boete is van tafel en de provincie moet 2.400 euro proceskosten betalen aan ESD.

De bodemprocedure is door ESD aangespannen om duidelijkheid te krijgen of er wel of geen nieuwe vergunning nodig is voor de omstreden vezel.

Wat maakt ESD?

ESD maakt siliciumcarbide, een harde steensoort die onder andere in schuurpapier en dieselroetfilters zit. Dit wordt geproduceerd in ovens in de buitenlucht op industrieterrein Oosterhorn in Farmsum.

Overzicht: de strijd om het gelijk

De ontdekking van de vezel zorgt inmiddels voor een jarenlange juridische strijd tussen chemiebedrijf ESD en de provincie Groningen. Een overzicht:

December 2018: De alarmbellen gaan af. Uit onderzoek van TNO blijkt dat het chemiebedrijf in Farmsum de zogenoemde siliciumcarbide-vezels uitstoot die volgens de Gezondheidsraad en de GGD vermoedelijk kankerverwekkend zijn.

April 2019: ESD krijgt een ultimatum van de provincie. Het bedrijf krijgt acht weken de tijd om de uitstoot van de vezels te stoppen. Lukt dat niet, dan volgt een boete van 250.000 euro per week met een maximum van 750.000 euro.

Juni 2019: ESD spant een kort geding aan tegen de boet. Het bedrijf wint. De rechter vindt dat ESD de kans moet krijgen om een vergunning aan te vragen voor de uitstoot van de vezel. Binnen twee maanden moet de aanvraag op het provinciehuis zijn.

Juli 2019: Inwoners van omliggende dorpen als Farmsum, Meedhuizen en Borgsweer maken zich zorgen. Uit nieuw onderzoek van TNO blijkt dat er ook vezels zijn aangetroffen in Borgsweer. De concentratie is wel ruim onder de wettelijke grenswaarde.

Augustus 2019: ESD geeft gehoor aan het oordeel van de rechtbank en vraagt een vergunning aan voor de uitstoot van de vezels. Ook neemt het bedrijf maatregelen om de uitstoot te verlagen, wat vijf medewerkers hun baan kost.

November 2019: De provincie geeft geen vergunning voor de uitstoot van de vezels. De aanvraag is niet in behandeling genomen, omdat het bedrijf te weinig informatie zou hebben gegeven hoe het de uitstoot van de vezel wil beperken.

De raad van de toenmalige gemeente Delfzijl vreest dat het bedrijf moet sluiten en dringt er bij de provincie op aan om nog eens naar de aanvraag te kijken.

December 2019: ESD krijgt een nieuwe kans van de provincie om een vergunning aan te vragen. Ondertussen kampt het bedrijf die maand drie zware stofexplosies. Boten in de haven van Delfzijl komen onder het zwarte roet te zitten.

September 2020: Lange tijd is het stil, maar dan trekt ESD plotseling de aanvraag voor de vergunning in. Het bedrijf wil alleen een wijziging van de huidige vergunning. De provincie wil dat ESD een geheel nieuwe vergunning aanvraagt.

September 2020: Uit nieuw onderzoek van de GGD Groningen en TNO blijkt dat de uitstoot van de vezel ruim onder de wettelijke norm blijft. Wel adviseert de GGD om de uitstoot zoveel mogelijk te voorkomen, omdat het onduidelijk is hoeveel vezels je binnen moet krijgen om daadwerkelijk ziek te worden. Daar is nog te weinig wetenschappelijk onderzoek naar gedaan.

Oktober 2020: ESD stuurt een boze brief naar de provincie. Het bedrijf stelt dat Provinciale Staten onjuist, onvolledig en gekleurd is geïnformeerd over de kwestie. Het bedrijf ziet zich gesterkt door de onafhankelijke commissie rechtsbescherming, die stelt dat de uitstoot van de vezels is vergund.

Maart 2021: ESD en de provincie treffen elkaar twee maal voor de rechter. Bij de ene zaak gaat het om de vraag of ESD wel of geen vergunning heeft voor de uitstoot van de vezel. De uitspraak is vandaag gedaan. In de andere zaak vecht het bedrijf de boete van maximaal 750.000 euro aan.

April 2021: ESD wint de zaak om de boete. De provincie mag voorlopig geen dwangsom opleggen. De rechtbank wil de uitspraak in de bodemprocedure afwachten.

Minder blazers

Naast de vezel kwam ESD ook geregeld in het nieuws met blazers: stofexplosies die honderden meters de lucht in gaan. Tijdens blazers komen meer vezels vrij, blijkt uit onderzoek van TNO en de GGD.

Het aantal blazers is het afgelopen anderhalf jaar aanzienlijk afgenomen, mede doordat het bedrijf maatregelen heeft genomen daartegen. In 2019 was er gemiddeld één blazer per week. In 2020 waren dat er nog zes en dit jaar geen één.





  • cover play_circle_filled

    Omroep Eemsdelta
    Altijd dichtbij

  • play_circle_filled

    01. 16-11-2020 18:00
    Lijsttrekkersdebat

    file_download
  • play_circle_filled

    02. 16-11-2020 19:00
    Lijsttrekkersdebat

    file_download
  • play_circle_filled

    03. 16-11-2020 20:00
    Lijsttrekkersdebat

    file_download
  • play_circle_filled

    04. 16-11-2020 21:00
    Lijsttrekkersdebat

    file_download
  • cover play_circle_filled

    Lunchradio
    12:00 - 13:00

play_arrow skip_previous skip_next volume_down
playlist_play