menu Home chevron_right
Nieuws uit de gemeente

Fietsen vanuit Leipzig naar Middelstum 2022

Dirk van Nieuwpoort | 25 april 2022

In het kader van 75 jaar vrijheid in 2020, was het plan dat 5 mannen vanuit Leipzig naar Middelstum ( ongeveer 600 km) zouden fietsen. Corona gooide echter roet in het eten. Nu de Corona voorbij lijkt gaan ze het dit jaar doen.

Waarom deze fietstocht

Eind april 1944 werd Jannes Luitje Keijer in Bedum geëxecuteerd door leden van het verzet. De man was onderluitenant en kopstuk van de Staatspolitie, heulde met de bezetter en werkte onder andere in het beruchte Scholtenhuis in Groningen.

Ter vergelding op de moord werden in de dagen erna zes mannen geëxecuteerd en volgde een razzia door de Duitsers in Middelstum, Bedum, Zuidwolde en Winsum. Binnen twee dagen zijn daarbij 140 onschuldige jonge mannen tussen 17 en 26 jaar opgepakt.

In Middelstum zijn 31mannen opgepakt. Eerst werden ze in de biljartkamer van voormalig café van Lakum aan de Burchtstraat “als haringen in een ton” bijeengedreven. Hier werden ze geïdentificeerd en kregen een nummer. Daarna zijn ze naar een politiebureau in Groningen afgevoerd. De dag erop werd de groep naar het beruchte “Kamp Amersfoort” afgevoerd. Hier hebben ze zo’n 2 maanden vastgezeten. Begin juli zijn ze in een goederentrein naar Duitsland afgevoerd. Niemand van hen wist op dat moment waarheen en wat ze te wachten stond.  De groep werd uiteindelijk in diverse plaatsen in de buurt van Leipzig ondergebracht in oude, vieze barakken en werden als dwangarbeiders tewerk gesteld in fabrieken bij de dorpjes Peres, Böhlen en Lippendorf. Hier  moesten ze lange dagen hard werken en kregen weinig te eten.

Van de groep van 140 uit de razzia , zijn uiteindelijk 22 mannen overleden, vanwege slecht eenzijdig eten, ziektes, uitputting en mishandeling. Van de groep uit Middelstum hebben 4 mannen het niet overleefd.

Bevrijding

Eind april 1945 werden de dwangarbeiders uiteindelijk door de Amerikanen en Russen bevrijd. Een groepje van vijf  uit Middelstum hebben zich zo snel als ze konden uit de voeten gemaakt, weg van het kamp. Ondanks hun slechte conditie hebben ze kilometers gelopen, hun vrijheid tegemoet. Op een gegeven moment lukte het lopend niet meer en hebben ze 5 fietsen gestolen. Via de stad Halle, zijn ze uiteindelijk richting  Hannover naar het westen gefietst.

Gedurende de terugreis kregen ze bij diverse boeren onderdak en eten, waardoor ze weer een beetje konden aansterken. Op een dag werd een fiets van één van de vijf gevorderd door een Amerikaan. Eentje van de groep moest daarom bij één van de anderen zo’n 150 km achterop de fiets verder. Gedurende de barre reis, hebben ze nog veel gekke en gevaarlijke momenten meegemaakt. Kilometers over de snelweg in de buurt van Hannover tussen Amerikaanse auto’s en tanks gefietst en door gebieden gekomen waar veel landmijnen lagen. Ze hebben uiteindelijk veel geluk gehad dat ze dit hebben overleefd.  Na een reis van een week of vier waren ze eindelijk weer thuis in Middelstum en konden ze bij hun familie en vrienden aansluiten.

Eerbetoon

Als eerbetoon aan alle opgepakte mannen tijdens de razzia en met name de vijf mannen, die in 1945 onder slechte omstandigheden zeshonderd kilometer van Leipzig naar Middelstum fietsten, wil de huidige groep van vijf mannen plus begeleiding dat 77 jaar na dato, nogmaals doen. Maar dan wel onder veel betere omstandigheden.

Henk Medema uit Middelstum is initiatiefnemer van deze tocht. De vader van Henk (Hindrik Medema) was één van de opgepakte mannen tijdens de razzia en één van de vijf mannen van de groep die terug gefietst zijn.
De huidige groep fietsers bestaat Naast Henk Medema uit Henk Hoeksema en Pieter Jan van der Laan (beide uit Middelstum) Siep Brink en Henk Huitsing (beide voormalige Middelstummers, thans woonachtig in Bedum). Anne Huitsing is de steun en toeverlaat tijdens de tocht. Bert Koster en Gretha Medema zijn verantwoordelijk voor de communicatie en verhalen van de tocht via o.a. Facebook, de pagina “fietsen voor vrijheid Leipzig-Middelstum”. Deze pagina is reeds in de lucht.

foto: facebookpagina “fietsen voor vrijheid Leipzig-Middelstum” (bert-koster.nl)




  • cover play_circle_filled

    Omroep Eemsdelta
    Altijd dichtbij

  • play_circle_filled

    01. 16-11-2020 18:00
    Lijsttrekkersdebat

    file_download
  • play_circle_filled

    02. 16-11-2020 19:00
    Lijsttrekkersdebat

    file_download
  • play_circle_filled

    03. 16-11-2020 20:00
    Lijsttrekkersdebat

    file_download
  • play_circle_filled

    04. 16-11-2020 21:00
    Lijsttrekkersdebat

    file_download
  • cover play_circle_filled

    Delta Rhythm
    21:00 - 22:00

play_arrow skip_previous skip_next volume_down
playlist_play