‘Terug naar start’ : Het Kafkaëske verloop van de versterking: een bordspel als spiegel

De versterkingsoperatie zoals die door de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) wordt uitgevoerd, is voor veel bewoners uitgegroeid tot een ondoorzichtig proces van stilstand, terugval en wisselende regels. Om zichtbaar te maken wat in woorden nauwelijks nog uit te leggen is, ontwikkelde een bewoner in het aardbevingsgebied Het Versterkingsspel, een confronterende verbeelding van hoe dit proces in de praktijk uitwerkt. Het is een herkenbaar beeld voor veel Groningers.

SP-Kamerlid Sandra Beckerman bracht dit spel afgelopen week in tijdens het Wetgevingsoverleg (WGO) Herstel Groningen. “Dit spel laat meedogenloos zien hoe chaotisch en onduidelijk de versterking nog steeds verloopt,” aldus Beckerman. “Voor veel Groningers is dit hun dagelijks leven. Het spel maakt zichtbaar hoe ongelijkheid en bureaucratie mensen vastzetten in onzekerheid.”

Tijdens het WGO is door Sandra Beckerman en Julian Bushoff hierover dan ook een motie ingediend. De organisatie laat weten verheugd te zijn dat de motie donderdag is aangenomen. “In deze motie wordt vastgesteld dat er in Groningen nog steeds sprake is van grote ongelijkheid en dat juist zwaar gedupeerde bewoners vastlopen, in strijd met de beloftes die zijn gedaan in Nij Begun. De motie verzoekt de regering om situaties zoals die aan de Schipsloot in Loppersum en vergelijkbare zaken met prioriteit en naar tevredenheid van de bewoners op te lossen, in lijn met de aanpak zoals voorgesteld door de commissie-Van Geel.”

“Daarnaast is bevestigd dat Eddie van Marum, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, aanstaande zaterdag aanwezig zal zijn bij onze ‘Bewonersreis Schipsloot.”

Tijdens deze bewonersreis laten bewoners aan de hand van een begeleide wandeling door de straat en het Versterkingsspel zien hoe jarenlange vertraging, wisselende besluiten en ongelijke behandeling binnen één versterkingscluster in de praktijk uitwerken.’

In deze motie wordt vastgesteld dat er in Groningen nog steeds sprake is van grote ongelijkheid en dat juist zwaar gedupeerde bewoners vastlopen, in strijd met de beloftes die zijn gedaan in Nij Begun.

De motie verzoekt de regering om situaties zoals die aan de Schipsloot in Loppersum en vergelijkbare zaken met prioriteit en naar tevredenheid van de bewoners op te lossen, in lijn met de aanpak zoals voorgesteld door de commissie-Van Geel.

Van start tot stilstand

Het doel van het spel is simpel: terechtkomen op het vakje ‘Uw versterking gaat beginnen!’. Onderweg krijgen spelers echter te maken met terugval, stilstand en steeds wisselende regels. Soms moet je meerdere vakjes terug en soms kom je volledig vast te zitten in het traject.

Het spel is ontwikkeld door Elsbeth Romeijn en gebaseerd op de ervaringen die zij de afgelopen jaren opdeed. “De uitvoering is steeds verder dichtgetimmerd geraakt in juridische en procedurele regels die onbegrijpelijk zijn geworden. Op een gegeven moment dacht ik: als we het niet meer kunnen uitleggen, moeten we het op een andere manier laten zien.”

Schipsloot Loppersum: een klein straatje dat het grotere probleem blootlegt

Romeijn woont aan de Schipsloot in Loppersum, een van de eerste straten in de provincie Groningen waar al in 2016 versterkingsonderzoeken plaatsvonden. De Schipsloot vormt samen met een aangrenzende straat al jarenlang één zogenoemd versterkingscluster, dat door de NCG gezamenlijk is benoemd, beoordeeld en ingepland.

Binnen dit cluster zijn door de NCG eind vorig jaar plotseling ingrijpende verschillen gecreëerd: bewoners van de aangrenzende straat krijgen opeens volledige sloop/nieuwbouw toegekend, terwijl bewoners van de Schipsloot nog steeds wachten op duidelijkheid over uitvoering. Bewoners vinden het onbegrijpelijk en onuitlegbaar dat binnen één cluster ineens verschillende spelregels gelden, zonder dat daarover transparantie wordt gegeven.

Volgens Sandra Beckerman staat deze situatie haaks op eerder gedane beloften. “Het wordt tijd om dit soort situaties aan te pakken in lijn met de adviezen en aanpak van de commissie-Van Geel, en bewoners gelijk en eerlijk te behandelen.”

‘Bewonersreis’ Schipsloot Loppersum

Het Versterkingsspel maakt deel uit van een bredere actie: de Bewonersreis Schipsloot. Tijdens deze bewonersreis worden bezoekers langs verschillende ervaringen geleid die zijn gebaseerd op wat bewoners in de praktijk meemaken. De bewoners hebben bewust gekozen voor dit concept, als wrange knipoog naar het begrip ‘bewonersreis’ dat de NCG gebruikt in haar jaarplan 2026 om de dienstverlening en communicatie richting bewoners te verbeteren.