De ‘Hymenoscyphus Fraxineus’ kost Het Hogeland straks meer dan half miljoen per jaar

Een kleine schimmel met grote financiële gevolgen. De gemeente houdt er rekening mee dat de aanpak van de essentaksterfte Het Hogeland jaarlijks meer dan 800.000 euro gaat kosten.

De essentaksterfte wordt veroorzaakt door een schimmel uit Azië, die sinds 2016 in Nederland snel om zich heen grijpt. De schimmel tast de bladeren van de es aan, daarna de takken en dan de boom. ‘Vals essenvlieskelkje’ heet de schimmel, oftewel Hymenoscyphus Fraxineus.

De schimmel verspreidt zich via de lucht en is niet te bestrijden. Staatsbosbeheer en gemeenten kappen de zieke bomen als ze langs wegen en paden staan, omdat ze anders gevaar voor weggebruikers kunnen opleveren. Gekapte bomen worden vaak elders weer herplant. 

Extra aan de beurt

Staatsbosbeheer schat dat tachtig procent van hun areaal aan essenbossen in Nederland is aangetast. Van al die bomen staat twaalf procent in Groningen. Na Flevoland staat onze provincie daarmee op de tweede plaats qua essendichtheid. 

De essen staan niet alleen op terreinen van Staatsbosbeheer, maar ook op gemeentelijke grond. In Het Hogeland staan ongeveer negenduizend essen.  “Dan zie je dat wij als gemeente met een grote oppervlakte extra aan de beurt zijn”, zegt wethouder Bernd de Jong. Volgens hem kwam de tegenvaller naar voren uit een recent onderzoek naar de essenziekte door de gemeente. “De essentaksterfte is al jaren een bekend fenomeen. Maar tijdens de inventarisatie bleek het probleem veel groter dan gedacht. We moeten echt opschalen.”

Ook in de gemeente Eemsdelta speelt het probleem, de gemeente heeft daarover een aparte internetpagina met informatie.

Onprettige verrassing

Voor raadsfracties in Het Hogeland komt het nieuws over de essentaksterfte als een onprettige verrassing. Niet alleen dreigt de es uit te sterven, maar het zorgt ook nog eens voor een enorme kostenpost voor de gemeente. In de Voorjaarsnota staat dat volgend jaar  215.000 euro voor de aanpak van de zieke bomen is gereserveerd. Als de gemeente geen alternatieve aanpak verzint, loop dat bedrag tot en met 2030 op tot 815.000 euro per jaar.  

Fracties vragen zich af of de aanpak van het probleem niet op een andere, goedkopere manier kan. “Wij hebben warme gevoelens voor bomen”, zei PRO-fractievoorzitter Anne Marie Smits deze week tijdens de raadsvergadering. “Wij vragen ons wel af of het belangrijk is om al die essen om te zagen. En vervangen wij die bomen dan weer allemaal langs de weg of kunnen we ze beter in bossen aanplanten?” 

Ook fractievoorzitter Harmannus Blok van de BBB vraagt zich af of er geen alternatieven zijn. “Wij hebben een ecoloog horen zeggen dat het helemaal niet nodig is om al die bomen te kappen. Sommige bomen herstellen in de loop der jaren weer.”

Ook wethouder De Jong hoopt dat nader onderzoek naar de aanpak van de essenziekte andere inzichten oplevert. “We hebben wat keuzemogelijkheden. We komen nog met een apart voorstel naar de raad. Wellicht dat het goedkoper kan, maar dit is wel het maximale bedrag waar we nu rekening mee moeten houden. Daar moeten we eerlijk over zijn.”

Hoe herken je een zieke es? Dat wordt in deze video uitgelegd: