De Vergeten Stad

Aan de Eems ligt de Noordelijke havenstad Delfzijl. Omringd door eeuwenoude wierdedorpen en het naastgelegen Appingedam met zijn historisch centrum en drie hangende keukens. Dat ‘stad’ in havenstad leidt nogal eens tot irritaties bij de Winschoters en Damsters omdat zij er prat op gaan naast de stad Groningen de tweede en derde ‘stad’ in de provincie Groningen te zijn. Met de borst vooruit verwijzen ze naar de ooit verkregen stadsrechten.

De stad-Groningers, de Stadjers dus, trekken zich van deze hele discussie niks aan want die hebben alleen belangstelling voor wat onder de Martinitoren gebeurt. Dat er drie complete dorpen onder Delfzijl aan de sloophamer ten prooi vielen vinden ze minder schokkend dan het verdwijnen van de vijf schoorstenen van de Hunzecentrale. Tweehonderd jaar geleden kreeg Winschoten stadsrechten en herdenkt de stad dit met een aantal feestelijkheden. Het koopmansstadje Winschoten beroemt zich nog altijd op die stadsrechten alhoewel je er heden ten dage niks meer aan hebt.

De vroegere vestingstad Delfzijl kreeg tweehonderd jaar geleden, gelijk met Winschoten, eveneens stadsrechten. Met de focus op de drukte in de havens en de opbouw van de industrie verdween dit feit in de eeuwen daarna bijna in de vergetelheid. Heel af en toe werd het nog eens genoemd, maar geen sterveling besteedde er nog veel aandacht aan.

Bij een bezoek aan museum Stad Appingedam kreeg ik als Delfzijlster eerst een euro bij de entreeprijs opgegooid en werd vervolgens bijna met pek en veren overgoten de Dijkstraat doorgejaagd omdat ik waagde aan de stadsrechten van Delfzijl memoreren. We ontsnapten ternauwernood aan een lynchpartij. Maar goed, in Winschoten staat men in de startblokken om tweehonderd jaar stadsrechten te vieren, in Appingedam is al een comité opgetuigd om in 2027 700 jaar stadsrechten te herdenken. En in Delfzijl? Bijna geen sterveling die er nog bij stilstaat.