Raad Eemsdelta akkoord met plan van aanpak versterkingsoperatie: ‘Veilig huizen bouwen is techniek, maar vertrouwen herstellen is politiek’

Zeerijp werd op 14 november 2025 getroffen door een zware aardbeving. Foto: Jeroen Kunst.

Het jaarlijkse plan van aanpak voor de versterkingsoperatie werd ook gisteravond door de raad vastgesteld. Nog voordat het agendapunt onder de aandacht kwam, werd met een ludieke actie pijnlijk blootgelegd in welke fase de versterkingsoperatie zich voortbeweegt.

Door Jeroen Kunst

Het college en de raad werden halverwege de avond getrakteerd op gebak, maar niet iedereen viel in de prijzen. Waar de één een slagroompunt kreeg voorgeschoteld, ontving de buurman een bitterkoekje en voor vele anderen was er een leeg bord weggelegd. De ongelijkheid waarmee gedupeerden worden geconfronteerd werd daarmee niet voor de eerste keer en zeker ook niet voor de laatste keer benadrukt.

Snelheid

’’Ik mocht van een gebakje genieten en mijn buurman van een biscuitje’’, blikt CDA-raadslid Aagtje Elderman-Star terug. ’’Het geeft zo goed weer hoe de situatie is.’’ Na de verkiezingen neemt Elderman-Star afscheid van de raad en daarmee ook van het dossier dat haar raakt. ’’Het werk is nog lang niet afgerond, want ik zie in mijn nabije omgeving nog steeds wat het met mensen doet en nu moeten we ook nog snelheid maken blijkt het advies van de SodM. Dat begrijp ik, want we moeten ook voortgang maken, maar het kost tijd om alle stappen te zetten. We zullen die tijd dus ook moeten nemen en het systeem moet niet opnieuw veranderen. Ik heb zo langzamerhand wel geleerd dat je geen systeemwijzigingen moet uitvoeren tijdens een operatie.’’

Uitvoering

Het plan van aanpak is de opdracht aan de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) om de versterking uit te voeren. In 2026 moeten nog zo’n 250 (her)beoordelingen worden vastgesteld door de Nationaal Coördinator Groningen. In de uitvoering moeten nog ongeveer 230 adressen uit een vorig plan starten met het planvormingsproces. Er worden daarnaast 250 ‘nieuwe’ adressen in opdracht gegeven. De selectie is gebaseerd op de vastgestelde criteria. De laatste 165 adressen moeten in het jaar 2027 worden gestart. Met deze opdracht zijn alle adressen in de huidige werkvoorraad van de NCG opgenomen in de uitvoeringsopdracht.

Politiek

Waar er nog een inhaalslag moet worden gemaakt maakt de PvdA zich vooral zorgen over de woningen die buiten de werkvoorraad liggen legde raadslid Dennis Vijver uit namens zijn partij. ’’Onze inwoners dragen niet de schuld van deze situatie, ze dragen al jarenlang de lasten. Onze grootste zorg blijft de groep woningen buiten de werkvoorraad. Veilig huizen bouwen is techniek, maar vertrouwen herstellen is politiek.’’ Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) kwam onlangs met een advies waarin zij pleiten voor snelheid en stelt daarnaast dat complexe panden met voorrang moeten worden toegevoegd. De gemeente Eemsdelta heeft geen inzage in dit programma en om welke panden het gaat. Dat gemeenten medeverantwoordelijk worden gesteld was voor wethouder Annalies Usmany-Dallinga een brug te ver.

Tempo

’’Je verbaast je nog wel eens in dit dossier, maar de reactie die wij kregen van het SodM gaat ook wel mijn voorstellingsvermogen te boven. Het staatstoezicht op de mijnen stelt dat de bevingsgemeenten medeverantwoordelijk zijn voor het tempo in de versterkingsopgave. Gemeenten zijn niet medeverantwoordelijk voor de kwaliteit en de snelheid in de versterkingsopgave. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Nationaal Coördinator Groningen zijn verantwoordelijk. Ook de gemeente Eemsdelta gunt haar inwoners dat de versterkingsoperatie snel is afgerond, maar nog meer gunt de gemeente haar inwoners een duurzame en schadevrije woning in een leefbare omgeving.’’

Draagvlak

Op het gebied van de uitvoering valt er nog veel winst te behalen stelde de wethouder. ’’Hiervoor is draagvlak nodig van de bewoners en niet alleen op individueel huis niveau, maar ook op het niveau van een wijk, straat en dorpsniveau. SodM lijkt onvoldoende te begrijpen dat draagvlak niet ontstaat door onuitlegbare verschillen als een logisch gevolg te accepteren en onnavolgbare uitvoeringsprocessen te stimuleren. Dat is wat er nu gebeurt bij de uitvoering. Wij blijven pleiten voor een gebiedsgerichte aanpak waarbij koppelkansen worden benut, net zoals dat in 2015 aan alle inwoners is beloofd.’’

Enquête

Uit een gasenquête van RTV Noord geven drie op de vier deelnemers aan dat de provincie Groningen het ergste nog niet achter de rug heeft als het gaat om de gaswinning en de gevolgen daarvan. Ook heeft een meerderheid angst voor een volgende aardbeving.