Gemeente Eemsdelta moet rug recht houden: geen kerncentrales in de Eemshaven

Lars Werther en Grietje Sporrel. Foto: Jeroen Kunst.

Eind 2026 maakt de Nederlandse regering de locatiekeuze bekend voor de bouw van nieuwe kerncentrales. Na het zomerreces zouden er bestuurlijke gesprekken worden gevoerd over de uitkomst van verder onderzoek door Klimaat en Groene Groei-staatssecretaris De Bat, maar vooralsnog is er radiostilte vanuit Den Haag. De SP-fractie Eemsdelta heeft schriftelijke vragen ingediend over de voortgang en benadrukt dat het belangrijk is om de rug nu recht te houden.

Door Jeroen Kunst

“Samen met gemeente Het Hogeland en Gedeputeerde Staten van Groningen heeft het college zich in een formele zienswijze uitgesproken tegen de komst van kerncentrales in de Eemshaven, omdat dit in het aardbevingsgebied onveilig is”, legt SP Eemsdelta-commissielid Grietje Sporrel uit. “Op donderdag 2 juli zijn twee volle bussen met gemeentelijke en provinciale bestuurders en inwoners richting Den Haag afgereisd om dit bezwaar tijdens de commissievergadering onder de aandacht te brengen en ook uit Zeeland waren veel mensen aanwezig. Ze hebben daar echt gevoeld dat de weerstand groot is en als het aan ons ligt, is de beste beslissing: geen kernenergie. Dit is altijd het standpunt van de SP geweest: inzetten op alternatieven. Nu komt het erop aan dat de eensgezindheid richting Den Haag duidelijk en standvastig wordt verankerd.”

Draagvlak

Op de vraag welke locatie uiteindelijk wordt gekozen, wil Sporrel niet vooruitlopen. Net als in Zeeland is er in Groningen nauwelijks draagvlak. “Ik zou het echt heel raar vinden als het besluit valt op de Eemshaven, gezien de huidige stand van zaken en alle tegenargumenten. De experts die hier onderzoek naar hebben gedaan, vinden de bouw van een kerncentrale in de Eemshaven ook te risicovol en er is geen oplossing voor de berging van radioactief afval. Er komt alleen meer afval bij en bovendien loost een kerncentrale veel warm water. Hierdoor zal het water in de Waddenzee te veel opwarmen en komt de status van het UNESCO-werelderfgoed ernstig in gevaar. Groningen mag niet het afvoerputje van Nederland zijn. Het vertrouwen moet worden hersteld, want er is een ereschuld die zou worden ingelost. Er moet een veilig en gezond perspectief komen voor Groningers met Nij Begun. Wat zijn beloftes waard als die keer op keer worden gebroken? Veel mensen zitten nog middenin de problemen en overlast van de versterkingsopgave.”

Invloed

SP-raadslid Lars Werther vindt dat de gemeente in deze fase van het proces vooral waakzaam moet blijven. “De SP-fractie vindt het belangrijk om geen afwachtende houding aan te nemen, maar alert te blijven zodat we niet ineens met onomkeerbare beslissingen worden geconfronteerd. De lijnen tussen de lokale afdeling, de provincie en de Tweede Kamer zijn kort. We hebben nauw contact met Jimmy Dijk en Sandra Beckerman, beiden Groningers. Zij behartigen in de Tweede Kamer onze belangen. We ondersteunen de actiegroep Gronings Verzet Kerncentrales en gebruiken de tijd nu vooral om op lokaal niveau de zaak onder de aandacht te houden. Tijdens de demonstratie die op zondag 15 november wordt georganiseerd op de Grote Markt in Groningen zijn wij aanwezig.”

Uranium

Of het zover komt, weten Sporrel en Werther niet, maar ze hopen dat de gemeente Eemsdelta en de provincie Groningen een uiterste krachtinspanning leveren om de plannen definitief van tafel te krijgen. “Kerncentrales zijn simpelweg heel duur. Als je naar de onderzoeken kijkt en de prijs van kernenergie afzet tegen zon en wind, zie je dat de kostprijs van kernenergie keihard stijgt. Uranium wordt gewonnen in landen waar de politieke situatie vaak niet stabiel is. Daarnaast is de winning van uranium absoluut niet schoon, dus hoezo zou kernenergie schone energie zijn? Als je naar de voorkant van de keten kijkt, klopt dat argument niet, plus het eerdergenoemde kernafvalprobleem.”

Vertrouwen

Het belangrijkste argument voor de SP is het vertrouwen in de overheid die Groningers weer opzadelt met onzekerheden, veiligheidsrisico’s en de overlast die de bouw van kerncentrales jarenlang met zich meebrengt besluit Sporrel. “De overheid heeft met de hand op het hart beloofd: Groningen is niet in beeld voor een kerncentrale. Niet alleen omdat we hier in een aardbevingsgebied wonen, maar ook omdat het simpelweg niet veilig is. Waar mensen tegenaan lopen, is het gevoel dat ze niet serieus worden genomen. Wat wil je ook, als beloftes iedere keer worden geschonden. We moeten voorkomen dat mensen denken: ‘Laat maar zitten, we hebben toch geen invloed’. Daar wil ik voor waken en daar wil ik me persoonlijk hard voor maken. Naar het college toe wil ik de wens uitspreken dat zij niet buigen, maar hun rug recht houden.”