Meetpalen rond industriegebied Oosterhorn defect: ‘Dat er zo weinig bekend is, is een zorgelijke ontwikkeling’

De meetpalen die SiC-vezels meten in de omgeving van industriegebied Oosterhorn functioneren al langere tijd niet naar behoren. Bovendien worden er op dit moment helemaal geen metingen verricht. Dit blijkt uit antwoorden van de provincie Groningen op kritische vragen over de meetpalen.

Door Jeroen Kunst

SiC-vezels (siliciumcarbidevezels) zijn dunne, keramische vezels die bestaan uit silicium- en koolstofatomen. De Gezondheidsraad en het RIVM hebben vezelvormig siliciumcarbide aangemerkt als vermoedelijk kankerverwekkend bij inademing. Jan Wierenga, die zich met de Stichting Zuidelijke Dorpen al jarenlang inzet voor een onafhankelijk meetnet, heeft veel moeite met het standpunt van de provincie die de noodzaak van een meetnet in de omgeving van industriegebied Oosterhorn niet ziet. Temeer omdat de provincie zich baseert op een luchtkwaliteitsmeting uit 2017.

”Je hebt met een ambtelijk apparaat te maken, dus de processen vragen een lange adem, maar wij gaan door op de ingeslagen weg”, vertelt Wierenga. ”Begin augustus stonk het in onze regio een uur in de wind en dit zorgt voor onrust onder de mensen. Wat hangt er in de lucht, waar komt het vandaan en waar zijn we aan blootgesteld? Inwoners hebben recht op informatie en verdienen die informatie. De enige manier waarop we dit inzichtelijk kunnen krijgen is via een onafhankelijk meetnet.”

Een onafhankelijk meetnet lijkt er met de kennis van nu niet te komen. Wel staan er zes meetpalen voor SiC-vezels in het gebied en om de vinger aan de pols te houden in de omgeving van industriegebied Oosterhorn is de werking van de bestaande palen cruciaal. De wetenschap dat er gaten in de data zitten en de meetpalen niet allemaal naar behoren functioneren vindt Wierenga een zorgelijke ontwikkeling.

”Wij blijven benadrukken dat het belangrijk is om te weten wat er in de lucht zit. De realiteit leert dat de informatie momenteel zeer beperkt is en op sommige plekken niet eens beschikbaar. Wij hebben het gevoel dat er pas actie is ondernomen, nadat wij het hebben aangegeven. De meetpalen, waarvan een deel dus niet werkt, registreren alleen siliciumcarbidevezels. De huidige stand van zaken vind ik een zorgelijke ontwikkeling.” De provincie, die verantwoordelijk is voor meetpalen legt uit dat de defecten het gevolg zijn van achterstallig onderhoud. ”Tijdens de uitvoering van de laatste meetronde die liep van 2 februari tot en met 29 april 2026 is geconstateerd dat niet alle meetpalen meer goed functioneren. De oorzaak hiervan ligt in het onderhoud van de meetpalen.”

Het falen van de meetpalen is niet het enige probleem. Er is al veel langer sprake van een ‘data-gat’. De provincie bevestigt dat er over heel 2025 geen meetgegevens beschikbaar zijn. De oorspronkelijke opdracht voor de metingen liep af in september 2024. Omdat de provincie het belang van de metingen wel inziet, is er voor 2025 extra geld vrijgemaakt. Met dat geld kon begin 2026 de eerder genoemde meetronde worden gefinancierd.

Nieuwe start in 2027

Vanwege de geldende wet- en regelgeving moet de provincie de opdracht voor de metingen opnieuw aanbesteden. Dit proces zorgt ervoor dat er op dit moment tijdelijk helemaal niets wordt gemeten in de omgeving van industriegebied Oosterhorn. Pas begin 2027 verwacht de provincie dat de meetpalen weer worden opgestart en de datastroom structureel wordt hervat.